De onderbouw van het vmbo kampt met een tekort aan leraren. Amsterdamse schoolbesturen willen daarom dat staatssecretaris Sander Dekker van Onderwijs haast maakt met zijn plannen om pabo-afgestudeerden bevoegd te maken voor het vmbo.

Volgens Pieter Roelofs, directeur van het Clusius College in Amsterdam-Noord, is er in Amsterdam veel vraag naar docenten voor de onderbouw van het vmbo. “Zeker voor Nederlands, rekenen en wiskunde. Dat het lerarentekort juist in Amsterdam een probleem is, ligt volgens Roelofs aan de stad zelf. “De Amsterdamse cultuur is anders dan die buiten de stad. Dit is een grote stad met alle stedelijke problematiek van dien. Daar moet een leraar mee om kunnen gaan en dat kan niet iedereen.” Roelofs vindt dat de kwaliteit van pabo-afgestudeerden die nu al in het vmbo voor de klas staan niet onderdoet voor die van tweedegraads opgeleide vakdocenten. “In dit geval vind ik dat bekwaamheid belangrijker is dan bevoegdheid.”

Plan van aanpak
Staatssecretaris Dekker kwam eind vorige maand met een plan van aanpak om onbevoegd lesgeven in het voortgezet onderwijs tegen te gaan. Daarin belooft hij pabo-afgestudeerden, van wie nu zo’n zestienhonderd lesgeven op vmbo’s, daartoe officieel ‘bekwaam’ te verklaren na een korte bijscholing. De Vereniging Hogescholen (VH) en de raad voor het voortgezet onderwijs (VO-raad) zijn betrokken geweest bij het ontwikkelen van het plan van aanpak. Met de plannen geeft de staatssecretaris ook gehoor aan de wens van veel Amsterdamse schoolbesturen, verenigd in het OSVO.

“Wij zien in de onderbouw van het vmbo veel voordelen van goede pabo-docenten,” zegt Roelofs. Voor veel leerlingen die van de basisschool naar de brugklas op de basis- en kaderberoepsgerichte leerwegen van het vmbo gaan, is de overgang nu nog te groot. “Op de middelbare school krijgen ze ineens ongeveer veertien docenten per week: van één naar veertien vind ik erg veel.”

Passend onderwijs
De behoefte aan pabo-afgestudeerden op het vmbo is ook aangewakkerd door de invoering in 2014 van het passend onderwijs, dat reguliere scholen verplicht voor elke leerling plek te maken. “Een goed initiatief,” vindt Roelofs. “Maar daardoor komen hier meer kinderen terecht met een emotionele achterstand of in ieder geval kinderen die een speciale aanpak nodig hebben. Die zijn gebaat bij eenduidige regels van zo min mogelijk docenten.”

Roelofs hoopt het aantal docenten per klas – zodra de voorgestelde wetswijziging dat mogelijk maakt – op zijn school terug te kunnen brengen naar vijf of zes, door bijvoorbeeld één leraar les te laten geven in Nederlands en rekenen. “Ik merk dat het voor onderbouwklassen heel prettig is om in een soort verlengde basisschoolcultuur docenten te hebben die lesgeven in verschillende vakken. Daar zijn pabodocenten enorm geschikt voor.” Uiteindelijk krijgen de leerlingen vanaf de tweede of derde klas wel les van vakdocenten.

Helemaal terug naar één leraar per brugklas zal niet haalbaar zijn, maar wat een woordvoerder van de VO-raad betreft hoeft het niet te blijven bij één leraar voor Nederlands en rekenen. “Pabodocenten hebben in hun opleiding een brede inhoudelijke basis meegekregen van Nederlands, rekenen, aardrijkskunde, geschiedenis, biologie, maar ook van creatieve vakken.”

De scholen, docententeams en pabodocenten moeten zelf bepalen hoe ze deze docenten zullen inzetten. Voor de overige vakken en voor de theoretische leerwegen blijven beroepsdocenten de norm. Dekker stelt wel een verkorte bijscholing verplicht voor pabodocenten die op het vmbo aan de slag willen gaan. Over hoe die eruit zal gaan zien, zijn de onderwijsraden momenteel nog aan het denken en vergaderen. Roelofs adviseert: “Maak die leraren gewoon bevoegd.”

Onbevoegd wel bekwaam
In 2013 werd een kwart van de lessen in het voortgezet onderwijs gegeven door docenten die onbevoegd waren. Met zijn plannen wil Dekker dit terugdringen. Voor de basis- en beroepsgerichte leerwegen op het vmbo wil hij echter een uitzondering maken.

Begin volgend jaar belooft hij hiervoor een wetswijziging naar de Kamer te sturen. Zeventien procent van de groep onbevoegde docenten schaart Dekker onder de categorie ‘onbevoegd wel bekwaam’: ervaren pabo- afgestudeerden die werken in de onderbouw van de basis- en kaderberoepsgerichte leerwegen van het vmbo.

Bron: Het Parool

ANP